_سرمايهكشف برج خاموشي زرتشتيان دورهء انوشيروان ساساني فرضيهء تدفين زرتشتيان را تغيير داد.»
مهدي رهبر، باستانشناس و سرپرست تيم كاوش در دره گز با اشاره به اين مطلب گفت: «بهواسطهء وجود دخمههايي در يزد و كرمان و شهرري، اين تصور وجود داشت كه شيوهء تدفين در دين زرتشت به اين صورت است كه جسد در مكان بلندي قرار ميگرفت و بعد از اينكه پرندگان گوشتخوار، جسد را ميخوردند استخوانهاي مرده به داخل استودان قرار ميگرفت. استودان ظروف سفالي يا سنگي است كه استخوانهاي اجساد انساني در آن نگهداري ميشد; ولي بررسيهاي باستانشناسي در دره گز و كشف برجي به ارتفاع سه متر و قطر 20 متر باعث شد، اين فرضيه رد شود.»
مهدي رهبر با مطالعات تطبيقي خود دريافته است كه شيوهء تدفين زرتشتيان در دورهء ناصرالدين شاه بنا به درخواست شخصي به نام لينجي مانكجي يكي از پارسيان هند تغيير پيدا كرده است. اين شخص از ناصرالدين شاه درخواست ميكند تا از ماليات زرتشتيان بكاهد و دخمههايي براي مراسم تدفين زرتشتيان بسازد. رهبر معتقد است; اين شيوهء تدفين از فرهنگ هند گرفته شده و با دين زرتشتيان كه دين مهرباني و لطافت است، مغايرت دارد.
رهبر ادامه داد: «با كشف برج خاموشي در دره گز مشخص شد كه در دوران ساسانيان، زرتشتيان براي اينكه خاك را آلوده نكنند جسد را داخل خمره، تابوت و حفرهاي گچاندود،سفالينه يا سنگي قرار ميدادند و بعد از زايل شدن گوشت جسد، استخوانها را داخل استودان نگهداري ميكردند.»
رهبر معتقد است; برج خاموشي براي اعضاي سلطنتي ساخته شده است و فضاهايي دارد كه يكي از آنها گچاندود است.
وي تصميم دارد براي ادامهء مطالعات خود دربارهء شيوهء تدفين زرتشتيان در دورهء ساساني به تركآباد اردكان يزد سفر كند، زيرا دخمهاي در اين منطقه شناسايي شده است كه مشابهتهايي با برج خاموشي دارد. قرار دادن اجساد در معرض حملهء پرندگان گوشتخوار تا 40 سال پيش در بين زرتشتيان يزد، كرمان و شهر ري متداول بود ولي به دليل مشكلات بهداشتي سالهاست اين روش منع شده است.
دره گز در استان خراسان شمالي و 120 كيلومتري شهر قوچان قرار دارد.
